Family resides beyond DNA…

It has been more than 50 years sine Jean Renoir, in the onset of the French Nouvelle Vague, stated his theory regarding a cinematic movement with the director in the lead. And yet somehow his auterism theory is still applied today in Hollywood from a director so unconventional as Wes Anderson.

This weirdo from Texas gathers in his films all these elements that have placed him near the top of the most important auters of the new millennium.

wespalleteDespite the wide range of genre that he has undertaken, expanding from romantic comedy to family drama and from road movie to animated film, he essentially redirects the same film over and over again, following common thematics, shooting techniques and tragicomic incidents that bring to his filmography a unique coherence. Every detail in his films, from the pastel hues of the frame and the long shots to the characters behaviour and the 60’s retro music, gives away the identity of the director even to the least versed viewer.

Growing up in Texas, in a conventional family, Wes was dreaming another self from the one he really was. He would imagine living in a mansion, sole heir of a rich aristocratic family, he spent many hours sketching in a notebook his dream houses. When at the age of 8 he experienced the divorce of his parents, his world collapsed. These two events had a great impact in the shaping of his character. Besides this is obvious in the storylines and the characters of his films.

Social misfits, but talented and adorable teenagers, denying to embrace their real personality are growing up in dysfunctional families and seek the paternal approval from the father figure, who is absent more often than not, and as a result they get stuck in their childhood behaviour. Anderson’s film could not possibly be more autobiographical.

wesmovies2Max Fischer in Rushmore keeps his uniform on even after his expulsion from school and acts like nothing has happened. The Tenenbaum children thoroughly refuse to grow up, wearing the same clothes as children and as adults. Ned Plimpton strives so hard for the paternal recognition from Steve Zissou, that leads him to his own death. Wes Anderson deconstructs the stature of family in such a clear way that eventually he becomes provocative! It is no wonder that the most regular family in his films, is the Fox family: a family of foxes in which the father cannot give up the free spirit of his nature, in contrary to the mother’s will to settle down, while the only son tries to win his father attention, which is currently drawn by the more athletic nephew!

wesalphaHowever while the filmic universe and aesthetics of Wes Anderson is based in the depiction of the dysfunctional family, in real life he has managed to build strong cinematic family, that follows him in every project. Owen Wilson, Anderson’s roommate in his college years, has been in every film but one. Bill Murray is without a doubt the ultimate father figure, even when he is not playing the role of the father like in Rushmore and the Royal Tenenbaums, Anjelica Houston stands worthy of the expectations, whenever Wes needed a mother, while Jason Schwartzman has literally grown in the filmic world of Anderson, portraying a vast variety of roles, from the 15 years old student back in 1998 to cousin Ben in the most recent Moonrise Kingdom. After all, according to the director’s words in the press conference for the Moonrise Kingdom in the Cannes Film Festival:

Family resides beyond the background that you were born into. You can build a family with your friends and collaborators. And these families are stronger most of the times!

Perhaps that is the biggest secret of Wes Anderson, who has succeeded from time to time to allure in his movies big stars, such as Gene Hackman, Meryl Streep, Willem Dafoe, George Clooney and Cate Blanchett.

wesssIn his previous film, Moonrise Kingdom, he narrates the love between two young children, Sam and Suzy, who decide to run away from home in order to live free from any kind of formalistic institution. And again you find all these elements that characterise the auter Anderson. Dysfunctional families, hence dysfunctional society, gifted but underestimated kids suffocating in this oppressive setting and extremely stylish frames, that in some cases overshadow the plot itself. Namely all the elements that provoke either the triumphant comments from critics or their railing comments, that integrates Wes Anderson in a very narrow list of directors that you will either love or hate. In no case whatsoever will he leave you indifferent.

Mise en Scene links: Wes, you brilliant genius


Όταν ο Jean Renoir στις απαρχές του γαλλικού νέου κύματος διατύπωνε την διάσημη πλέον θεωρία του περί ενός κινηματογράφου με τον σκηνοθέτη – δημιουργό στην θέση του οδηγού, ουδείς μπορούσε να φανταστεί ότι σχεδόν πενήντα χρόνια μετά η θεωρία αυτή θα έβρισκε ακόμα απόλυτη εφαρμογή, και μάλιστα στο Hollywood, από έναν σκηνοθέτη τόσο αντισυμβατικό όπως είναι ο Wes Anderson. Και όμως ο αλλόκοτος αυτός Τεξανός συγκεντρώνει στις ταινίες του όλα αυτά τα στοιχεία που τον καθιστούν κοντά στην κορυφή με τους σημαντικότερους auteurs της νέας χιλιετίας: παρά την μεγάλη γκάμα κινηματογραφικών ειδών με την οποία έχει ασχοληθεί (γυρίζοντας από ρομαντική κομεντί και οικογενειακό δράμα μέχρι road movie και ταινία κινουμένων σχεδίων) στην ουσία γυρίζει και ξαναγυρίζει την ίδια ταινία, ακολουθώντας κοινή θεματολογία, τεχνικές γυρίσματος και σεναριακές καταστάσεις που προσδίσουν στην φιλμογραφία του μια μοναδική ενότητα. Καθε στοιχείο στις ταινίες του, από τις παστέλ αποχρώσεις του κάδρου και τα μακρόσυρτα πλάνα έως την συμπεριφορά των χαρακτήρων του και την ρετρό μουσική του 60’, προδίδει την ταυτότητα του σκηνοθέτη ακόμα και στον λιγότερο μυημένο θεατή.

Μεγαλώνοντας στο Τέξας, γιός μιας συμβατικής οικογένειας, με πατέρα διαφημιστή και μητέρα κτηματομεσίτρια, ο Wes από μικρός ονειρευόταν έναν άλλο εαυτό από αυτόν που πραγματικά ήταν. Φανταζόταν ότι ζούσε σε μία έπαυλη ως ο γόνος μιας πλούσιας αριστοκρατικής οικογένειας, και περνούσε ώρες σχεδιάζοντας σε ένα σημειωματάριο τα σπίτια των ονείρων του. Όταν όμως σε ηλικία οκτώ ετών βίωσε το διαζύγιο των γονιών του, ο κόσμος αυτός κατέρρευσε. Όπως θα δήλωνε αργότερα, αυτά τα δύο περιστατικά είχαν καταλυτική σημασία στη διαμόρφωση του χαρακτήρα του. Κάτι άλλωστε που είναι και πασιφανές στην θεματολογία και τους χαρακτήρες των ταινιών του. Κοινωνικά απροσάρμοστοι, αλλά εξαιρετικά ταλαντούχοι και αξιαγάπητοι έφηβοι, αρνούμενοι να αποδεχθούν την πραγματική τους ταυτότητα μεγαλώνουν μέσα σε δυσλειτουργικές οικογένειες αναζητώντας την αναγνώριση από την πατρική φιγούρα, που στις περισσότερες περιπτώσεις είναι ωσεί παρών, με αποτελέσμα να παραμένουν πάντα παιδιά. Πόσο πιο αυτοβιογραφικό μπορεί να γίνει το έργο του Anderson; Ο Max Fischer στο Rushmore δεν βγάζει την στολή του ακόμα και οταν αποβάλλεται από το πρότυπο σχολείο και συνεχίζει να συμπεριφέρεται σαν να μην συνέβη τίποτα. Τα τέκνα Tenenbaum αρνούνται να μεγαλώσουν, φορώντας τα ίδια ρούχα ως παιδιά και ως ενήλικοι. Ο Ned Plimpton επιζητά τόσο απεγνωσμένα την πατρική αναγνώριση του Steve Zissou, που φτάνει ως τον θάνατο. Ο Anderson αποδομεί τόσο ξεκάθαρα τον θεσμό της οικογένειας που πολλές φορές γίνεται προκλητικός. Χαρακτηριστικό είναι άλλωστε ότι η πιο «φυσιολογική» οικογένεια των ταινιών του, είναι η οικογένεια Fox, μια οικογένεια αλεπούδων στην οποία ο πατέρας δεν μπορεί να αρνηθεί την ελευθερία της φύσης του, αντίθετα στην θέληση της μητέρας να ζήσει μια συμβατική ζωή, ενώ ο γιός επιζητά αδιαλείπτως την προσοχή του πατέρα που φαίνεται να είναι στραμμένη στον πιο αθλητικό ανηψιό!

Ενώ όμως το φιλμικό σύμπαν και η αισθητική του Wes Anderson έχει βασιστεί σε μεγάλο βαθμό στην εικόνα της δυσλειτουργικής οικογένειας, στην πραγματική ζωή ο δημιουργός έχει καταφέρει να φτιάξει μια δεμένη κινηματογραφική οικογένεια που τον ακολουθεί σχεδόν σε κάθε του βήμα και θα ζήλευαν πολλοί συνάδελφοί του. Ο Owen Wilson, συγκάτοικος του Anderson στα χρόνια του κολεγίου, έχει συμμετάσχει ως ηθοποιός ή σεναριογράφος σε όλες τις ταινίες, από την μικρού μήκους «Bottle Rocket» μέχρι το «Fantastic Mr. Fox». Ο Bill Murray αποτελεί την αδιαμφισβήτη πατρική φιγούρα, ακόμα και όταν δεν παίζει τον πατέρα όπως στα «Rushmore» και «The Royal Tenenbaum», η Anjelica Houston έχει σταθεί επάξια των προσδοκιών, όποτε ο σκηνοθέτης χρειάστηκε μια μητρική παρουσία, ενώ ο Jason Schwartzman έχει κυριολεκτικά μεγαλώσει μέσα απο τις ταινίες του Anderson, παίζοντας ρόλους από τον 15χρονο μαθητή στο «Rushmore» το μακρινό 1998 μέχρι και τον ξάδελφο Ben στο πρόσφατο «Moonrise Kingdom». Άλλωστε όπως δήλωσε και ο ίδιος ο σκηνοθέτης σε πρόσφατη συνεντευξή του στο Φεστιβάλ των Καννών, «η οικογένεια δεν περιορίζεται μόνο στο περιβάλλον που γεννήθηκες. Οικογένεια φτιάχνεις και με τους  φίλους σου και συνεργάτες. Και αυτές οι οικογένειες πολλές φορές είναι πιο δυνατές». Αυτό ίσως είναι και το μεγάλο μυστικό του σκηνοθέτη, που έχει καταφέρει κατα καιρούς να προσελκύσει στις ταινίες του μεγάλα ονόματα, όπως ο Gene Hackman, η Meryl Streep, ο Willem Dafoe, ο George Clooney και η Cate Blanchett.

Η προηγούμενη ταινία του Wes Anderson «Moonrise Kingdom» αφηγείται τον έρωτα δύο νεαρών παιδιών, του Sam και της Suzy, που αποφασίζουν να το σκάσουν από τα σπίτια τους για να ζήσουν μακριά από κάθε είδους φορμαλιστικούς θεσμούς. Και αυτή η ταινία βέβαια περιέχει όλα τα στοιχεία που έχουν κάνει διάσημο τον δημιουργό της. Δυσλειτουργικές οικογένειες, και κατ’ επέκταση δυσλειτουργική κοινωνία, προικισμένα παιδιά που ασφυκτιούν μέσα σε αυτό το καταπιεστικό περιβάλλον, έναν αφηγήτη που εμφανίζεται από το πουθενά και κάδρα στυλιζαρισμένα με τέτοια λεπτομέρεια, που πολλές φορές επισκιάζουν και την ίδια την πλοκή. Όλα αυτά τα στοιχεία δηλαδή που άλλοτε προκαλούν τα διθυραμβικά σχόλια των κριτικών και άλλοτε συγκεντρώνουν τις επικρίσεις τους, εντάσσοντας τον ιδιόρρυθμο σκηνοθέτη σε μια μικρή λίστα δημιουργών που είτε θα λατρέψεις είτε θα μισήσεις. Σε καμμία περίπτωση πάντως δεν θα σε αφήσει αδιάφορο.

One thought on “Family resides beyond DNA…

  1. Pingback: The Grand Budapest Hotel – Extra points! | Mise en Scene

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in: Logo

You are commenting using your account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s